Gümrük Kanunu ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiyelik hale gelen eşya ve araç satışlarının elektronik ortamda yürütüldüğü e-ihale sistemi, bu yılın ilk yarısında 2,7 milyar liranın üzerinde gelir elde etti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5’lik bir artışa işaret ediyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 2024’ün ilk altı ayında düzenlenen ihalelerle 1477 araç ve 5 bin 349 eşya ekonomiye yeniden kazandırıldı. Sistem üzerinden bu yılın ilk yarısında gerçekleştirilen satışlardan elde edilen gelirde geçen yıla kıyasla yüzde 5 artış kaydedildi.
Mart 2021’de yenilenen altyapısıyla hizmet kalitesi artırılan e-ihale sistemine kayıtlı kullanıcı sayısı 1,4 milyonu aştı. Gerçek ve tüzel kişiler, sisteme e-Devlet Kapısı, mobil uygulamalar ile ‘www.eihale.gov.tr’ internet adresi üzerinden erişim sağlayabiliyor. Coğrafi kısıtlardan bağımsız olarak tamamen elektronik ortamda üyelik işlemlerinin yapılabildiği sistemde, tüm ödemeler de çevrim içi olarak gerçekleştiriliyor.
E-ihale sisteminde ticari ve binek araçlardan tekstile, elektronikten kozmetiğe, mobilyadan gıda ve kuyumculuk ürünlerine kadar geniş bir yelpazedeki ürün grubu piyasa değerinde satışa çıkarılıyor. Satışa sunulan ürünlerin insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı açısından titizlikle değerlendirildiği, gerekli görülen durumlarda analiz ve uygunluk testleri yapıldığı belirtildi.
Türkiye’de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişiler ile ülkede faaliyet gösteren tüzel kişiler sisteme ücretsiz üye olarak ihalelere katılabiliyor. İhale ilanları sistemde 3 iş günü boyunca yayımlanıyor ve teklifler yine 3 iş günü süresince elektronik ortamda toplanıyor. Katılımcılar verdikleri teklifleri eş zamanlı takip edebiliyor; ürünlere ait detaylı fotoğraflar, araçların video kayıtları ve bağımsız ekspertiz raporları sistem üzerinden incelenebiliyor.
İhalelerde başlangıç fiyatı, gümrüklenmiş değer esas alınarak belirlenen satış bedelinin araçlarda yüzde 75’i, eşyalarda ise yüzde 50’si olarak belirleniyor. Teklif verebilmek için satış bedelinin yüzde 10’u oranında teminat yatırılması gerekiyor. İhale sonunda en yüksek teklifi veren istekli süreci kazanıyor. Sunulan teklifin satışa esas bedelin en az yüzde 75’ine ulaşması halinde satış doğrudan sonuçlandırılıyor.
Bu seviyenin altında kalan teklifler işletme müdürlüğü tarafından değerlendirilerek satışın onaylanmasına veya ihalenin yeniden açılmasına karar veriliyor. İhaleyi kazanan kişi, ihale bedelini 7 gün içinde ödemeli ve satın aldığı ürünü 10 gün içinde teslim almalı. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, ihale hakkı ikinci en yüksek teklif sahibine geçebiliyor. Bu durumda teminat iade edilmiyor ve ihlalin tekrarı halinde ilgili kişilere idari yaptırımlar uygulanarak belirli sürelerle ihalelere katılımları engelleniyor.
Tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri gereğince, Bakanlık personeli ile birinci derece yakınlarının e-ihalelere katılmasına izin verilmiyor.
