Sırbistan’da halk, 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçim için sandık başına gidecek. Toplam 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmen, tek seçim bölgesinde nispi temsil sistemine göre oy kullanacak.
Seçimler, yaklaşık iki yıldır devam eden ve 1 Kasım 2024’te Novi Sad’daki tren istasyonu çökmesiyle hayatını kaybeden 16 kişinin ardından başlayan öğrenci protestolarının gölgesinde gerçekleşecek. Bu protestolar, sorumluların yargılanması ve şeffaflık talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşmüştü.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic’in eylül ayında parlamentoyu feshetme kararıyla erken seçim süreci başlatıldı. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçime katılacak 19 aday listesinden birinin çekilmesiyle oy pusulasında 18 listeye yer verdi. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde bulunuyor.
Oy pusulasında ilk sırada, 2012’den bu yana iktidarda olan Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi yer alıyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) liderliğindeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” bulunuyor.
Seçimde ayrıca “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler”, “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” ve “Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif” gibi listeler de yarışacak. Azınlık listeleri arasında Rasim Ljajic’in “İnsani SDP/CDP”, Usame Zukorlic’in Adalet ve Uzlaşma Partisi (SPP) “Birleşme Hareketi”, Sancak Demokratik Eylem Partisinin (SDA) “Sancak’ın Bekçileri”, Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu yer alıyor.
Kamuoyu araştırmaları, yarışın “Birleşmiş Sırbistan” ile “Öğrenci Listesi” arasında geçeceğine işaret ederken, son anketler iki listenin oy oranlarının başa baş olduğunu gösteriyor. Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması durumunda onları tebrik edeceğini belirtmişti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandık kurulacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı; en fazla sandık 28’i Bosna Hersek’te açılacak.
Amerika ve Okyanusya’daki seçmenler, Orta Avrupa saatine göre oy kullanacakları için yerel saatle gece saatlerinde sandık başına gidecek. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) gibi uluslararası kuruluşlardan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek üzere Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
