ABD ve İran arasında geçen ay imzalanan mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin 60 gün boyunca güvenli ve serbest geçişini öngörüyordu. Bu sürenin ardından boğazın yönetimi, İran ve Umman’ın diğer Basra Körfezi ülkeleriyle yapacağı görüşmelerle belirlenecek.
Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanması fikrini desteklemediğini belirtti. Bakan Al Busaidi, hayati su yolunun bakımı için nakliye şirketlerinden alınacak gönüllü ücretler ile Malakka ve Singapur boğazlarındaki modellere benzer zorunlu geçiş ücretleri arasında ayrım yapılması gerektiğini vurguladı.
Görüşmelere yakın kaynaklar, geçiş ücreti planının yakın zamanda ABD’ye iletildiğini bildirdi. Orta Doğulu bir yetkili, olası mekanizmalar konusunda ABD’ye danışıldığını ancak Umman’ın henüz resmi bir teklif sunmadığını aktardı. Müzakerelere yakın bir ABD’li kaynak, ABD’li müzakerecilerin teklifle ilgili endişeleri olduğunu ancak konuyu Ummanlı yetkililerle görüşmeyi planladıklarını belirtti.
Kaynak, Umman’ın nakliye trafiğinden zorunlu ücret alınmaması yönündeki taahhüdünü koruduğunu ve taslakta zorunlu bir geçiş ücretinin yer almadığını vurguladı. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, “Başkan Trump, uluslararası bir su yolu olan Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın ücret talep edemeyeceğini açıkça belirtmiştir.” açıklamasını yaptı.
Dünya petrol ve doğal gaz arzının yüzde 20’sinin taşındığı boğazın ücretli hale getirilmesi fikrine Trump yönetimi yetkilileri karşı çıkıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Orta Doğu ziyareti sırasında, “Hiçbir ülkenin uluslararası bir su yolundan geçiş ücreti veya vergi almasına izin verilemez. Mevcut uluslararası hukuk budur.” dedi.
Orta Doğulu bir yetkili ise İran’ın ücret toplanması konusunda ısrarcı olduğunu ve Amerikalıların eninde sonunda bunun bir versiyonunu kabul edeceğine inandığını iddia etti. Yetkili, toplanacak fonların uluslararası toplum ve Uluslararası Denizcilik Örgütü ile istişare içinde kullanılabileceğini, kabul edilmesi halinde ise İran ve Umman arasında paylaşılacağını belirtti. Fonların Malakka Boğazı’ndaki gibi çevre risklerinin değerlendirilmesi, kurtarma çalışmaları ve teknik destek için kullanılabileceği kaydedildi.
