Suriye genelinde Türkçenin seçmeli dil kategorisinden çıkarılarak yerine Fransızcanın getirilmesi kararı, büyük tepkilere neden oldu. Suriye makamları, yeni müfredatın yetişmemesi gerekçesiyle Esad dönemi müfredatının uygulanacağını duyurdu. Türkmen milletvekilleri, Türkmen Meclisi ve sivil toplum kuruluşları, kararın yol açtığı mağduriyetin giderilmesi için girişim başlattı. Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği de konuyla ilgili diplomatik görüşmeler gerçekleştirdi.
Suriye makamlarının “Esad dönemi müfredatının zorunlu tatbiki” olarak açıkladığı karar, Zeytin Dalı, Fırat Kalkanı ve Barış Pınarı bölgelerinde 2017’den bu yana uygulanan eğitim modelini etkiliyor. Suriye Türkmen Meclisi, alınan karar sonrası kapsamlı bir eğitim raporu hazırlayarak Suriye Millî Eğitim Bakanlığı yetkililerine sundu. Meclis Halep Sorumlusu Hüseyin İsa, bu uygulamanın sadece Türkmenleri değil, yüz binlerce öğrenciyi mağdur edeceğini ifade etti.
İsa, on binlerce ailenin Türkiye’den gönüllü geri dönüş yaptığını hatırlattı. Bu çocukların çoğunun eğitimlerini Türkiye’de tamamladığını vurgulayan İsa, Suriye’ye dönen öğrencilerin Türkçe donanımlarını sıfırlamak zorunda kalacaklarını dile getirdi. Türkiye ve Suriye arasında kurulan kardeşlik köprülerinin ve dil, tarih, kültür yakınlaşmasının heba edilmemesi gerektiğini ekledi.
Suriyeli milletvekilleri, Türkmen Meclisi yöneticileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Türkçenin yeni müfredattan çıkarılmasının toplum genelinde şaşkınlık yarattığını dile getirdi. Daha önce 2026 tarihli ve 13 sayılı Kararname ile Kürtçenin resmî ve özel okullarda seçmeli dil olarak resmiyet kazanması, “yeni dönemin zenginliğe karşı hassasiyeti” olarak değerlendirilmişti. Türkmenler ve Türkiye’de eğitim görmüş aileler, Kürtçede olduğu gibi Türkçe için de bir kararname hazırlanmasını talep ediyor.
Suriyeliler, devrik rejim yasalarının gerekçe gösterilmesinin kamu vicdanını yarattığını ve yüz binlerce çocuğun eğitim hayatını olumsuz etkileyeceğini savundu. Kürtçe ve Türkçe gibi dillerin seçmeli olmasının, millî kültüre aykırı olmaktan ziyade, etnik farklılıkları “Yeni Suriye’nin zenginliği” olarak yansıttığını belirttiler. Bu bağlamda, Suriye Anayasası’nın 4. maddesindeki “Arapça devletin resmî dilidir” ibaresine ek olarak Türkçenin de seçmeli dil hâline getirilmesi talep ediliyor.
Türk tarafının raporlarına göre, geçmiş yıllarda 390.000 Suriyeli öğrenci, 5.555 Türkçe öğretmeni tarafından eğitim gördü. Resmî veriler, devrim sonrası 2024-2026 döneminde 600.000’den fazla Suriyeli mültecinin Türkiye’den ülkesine döndüğünü gösteriyor. Türk Hükûmeti, başta Halep bölgesi olmak üzere ülke genelindeki çocukların mağdur olmaması için başarılı eğitim programları yürüttü.
Türk Millî Eğitim Bakanlığı, gönüllü kuruluşlar ve Yunus Emre Enstitüsü’nün desteklediği bu süreç, önemli bir tecrübe ve kadro zenginliği oluşturdu. Eğitim alanında yaşanan bu sorunun Cumhurbaşkanı Ahmed Şara düzeyinde görüşüldüğü ve kısa sürede çözüme ulaşılacağı yönünde yüksek bir beklenti bulunuyor.
