ABD yönetiminin İran’ın sunduğu ateşkes teklifini reddetmesi, Orta Doğu’daki gerilimin sürebileceği algısını güçlendirerek emtia piyasalarında önemli dalgalanmalara neden oldu. Bu gelişme, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz akışına ilişkin endişeleri artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın karşı teklifini kabul edilemez buldu. Taraflar arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve nükleer program başlıklarında anlaşmazlıklar devam ediyor.
ABD’de açıklanan nisan ayı enflasyon verileri, emtia piyasalarındaki fiyatlama davranışlarını belirleyen diğer önemli unsur oldu. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artışla Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artış, TÜFE’deki yükselişin yüzde 40’ından fazlasını oluşturdu.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. Nisan ayında ÜFE aylık yüzde 1,4, yıllık ise yüzde 6 arttı. Bu veriler, ABD Merkez Bankası (Fed) faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine yol açtı.
Aynı dönemde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı Fed Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri fiyatlamaların merkezine taşıdı. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi ve faiz politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin’de gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. Beyaz Saray, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması konusunda mutabık kaldığını duyurdu.
Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini de belirtti.
Değerli metaller, ABD enflasyon verilerinin ardından Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerin değişmesiyle düşüş yaşadı. Yüksek enflasyonun faiz indirimlerini erteleme ihtimalini artırması, altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttı. Gümüşün ons fiyatı, hem değerli hem de sanayi metali olması nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu.
Baz metallerde ise jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler arz endişelerini desteklerken, ABD enflasyon verileri sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyum ve bakır fiyatları, bölgedeki lojistik riskler ve arz darlığı endişeleriyle destek buldu.
Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu. ABD Başkanı Trump’ın İran’ın teklifini reddetmesi, arz kesintilerinin sürebileceği endişelerini destekledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi.
Doğal gaz tarafında ise depolama verileri, LNG ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim, küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Haftalık bazda doğal gaz fiyatı yüzde 7,4, Brent petrol fiyatı ise yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtialarında ise ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi. Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı. Bu gelişmelerle birlikte pirinç ve buğday fiyatları artarken, mısır ve soya fasulyesi geriledi.
